SignalBox / STANAG 4609 en KLV
STANAG 4609 en KLV-metadata uitgelegd
Met STANAG 4609 wisselen NAVO-strijdkrachten full-motion video uit van drones, vliegtuigen en ISR-sensoren. Wat het anders maakt dan gewone video is de KLV-metadata die bij elk beeld meereist: waar het platform is, waar de sensor op gericht is en wanneer het beeld precies is gemaakt. Op deze pagina leest u hoe dat werkt en wat er nodig is om deze feeds te routeren zonder de metadata te verliezen.
Wat is STANAG 4609?
STANAG 4609 is de NAVO-standaardisatieovereenkomst (Standardization Agreement) voor digitale bewegende beelden. Hij zorgt ervoor dat video van de drone of het verkenningsvliegtuig van het ene land kan worden ontvangen, bekeken en geanalyseerd door de systemen van een ander land. De bijbehorende implementatiehandleiding is gepubliceerd als AEDP-8.
STANAG 4609 vindt het wiel niet opnieuw uit, maar bouwt voort op bestaande standaarden. Video wordt gecomprimeerd met gangbare codecs zoals H.264 of H.265, verpakt in een MPEG-2-transportstream en aangevuld met metadata die is gedefinieerd door de Motion Imagery Standards Board (MISB). Het resultaat is een feed die elk compatibel systeem kan afspelen, terwijl gespecialiseerde analysesoftware ook precies kan uitlezen waar de sensor naar keek.
U komt STANAG 4609-video tegen bij:
- UAS-grondstations voor tactische en MALE-drones
- Gimbalcamera's en EO/IR-sensorkoepels op vliegtuigen en helikopters
- Remote video terminals van grondtroepen
- ISR-systemen voor analyse, archivering en verspreiding
KLV-metadata
KLV staat voor Key-Length-Value, een compacte binaire codering die is gestandaardiseerd als SMPTE ST 336. Elk stukje metadata is een klein pakket in drie delen:
Omdat elk pakket zijn eigen lengte meedraagt, kan een ontvanger overslaan wat hij niet begrijpt en de rest toch lezen. Om bandbreedte te besparen gebruikt MISB-metadata meestal een local set: één universele sleutel voor het hele pakket, gevolgd door korte genummerde tags voor de afzonderlijke velden.
MISB ST 0601: de metadataset voor drones
De meest gebruikte local set is MISB ST 0601, de UAS Datalink Local Set. Die beschrijft het platform, de sensor en de scène voor elk moment in de video. Een aantal van de velden:
| Veld | Wat het u vertelt |
|---|---|
| Precision Time Stamp | Het exacte tijdstip waarop de gegevens betrekking hebben, in microseconden. Wordt gebruikt om metadata aan videobeelden te koppelen. |
| Platform heading, pitch, roll | De stand van de drone of het vliegtuig. |
| Sensor latitude / longitude / altitude | Waar de sensor zich bevindt. |
| Sensor field of view | Hoe ver de camera is ingezoomd. |
| Slant range | De afstand van de sensor tot het punt waar hij naar kijkt. |
| Frame center lat / lon | De positie op de grond in het midden van het beeld. |
| Checksum | Hiermee kan een ontvanger beschadigde pakketten herkennen. |
Naast ST 0601 komen vaak andere MISB-sets voor, zoals ST 0102 voor rubriceringsmarkeringen en ST 0903 voor bewegende doelen (VMTI). Met deze gegevens kan een kijker de drone en zijn beeldvlak op een kaart zetten, posities in het beeld bepalen en archieven doorzoeken op plaats en tijd.
Hoe een STANAG 4609-stream is opgebouwd
Een STANAG 4609-feed is meestal een MPEG-2-transportstream met minstens twee elementaire streams: gecomprimeerde video en KLV-metadata. Beide hebben tijdstempels, zodat een ontvanger elk metadatapakket aan het juiste beeld kan koppelen.
Metadata kan synchroon worden meegestuurd, waarbij elk pakket aan een specifiek videotijdstempel is gekoppeld, of asynchroon, als apart dataspoor dat steunt op de Precision Time Stamp in de KLV. Op tactische netwerken worden feeds vaak via UDP verstuurd, meestal multicast, en steeds vaker via SRT of RTSP wanneer ze over minder betrouwbare verbindingen gaan.
Dronefeeds routeren zonder KLV te verliezen
De video in een STANAG 4609-feed is gewoon genoeg dat bijna elke tool hem kan afspelen. Dat is precies de valkuil. Veel streamingservers, transcoders en webspelers kijken alleen naar de audio- en videosporen. Wanneer ze een feed herverpakken of omzetten, valt het metadataspoor weg of raakt de timing verstoord. Het beeld speelt nog af, maar de positie- en sensorgegevens die het bruikbaar maken zijn verdwenen, vaak zonder dat iemand het merkt.
Controleer bij het routeren van drone- en ISR-feeds in een operatiecentrum of:
- het KLV-spoor elke stap overleeft, niet alleen de eerste
- de metadata na routering en distributie gelijk blijft lopen met de video
- analysetools verderop in de keten nog steeds de originele metadata ontvangen
- operators dezelfde feed ook nog op een gewoon scherm of in de browser kunnen bekijken
STANAG 4609 in SignalBox
SignalBox is een controlekamer voor live video. Hij ontvangt drone- en ISR-feeds naast camera's, encoders en streamingapps, en verbindt elke bron met elke bestemming in een visuele routeringsmatrix. Bij STANAG 4609-feeds blijft de KLV-metadata tijdens routering en distributie bij het beeld, zodat positie-, sensor- en tijdgegevens samen met de video aankomen op elke bestemming.
Met de MISB-licentiemodules gaat SignalBox verder: ST 0601-telemetrie wordt een HUD over de video, ST 0903-doelen krijgen detectiekaders en ST 0102-rubriceringen verschijnen als balk in beeld. Bekijk alle modules.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen STANAG 4609 en MISB?
STANAG 4609 is de NAVO-overeenkomst die de standaard voor digitale bewegende beelden vastlegt. De technische details waarop die steunt, zoals de KLV-metadatasets, komen grotendeels uit standaarden van de Motion Imagery Standards Board (MISB). STANAG 4609 bepaalt welke van die standaarden u gebruikt; MISB-documenten zoals ST 0601 beschrijven precies hoe.
Wat is KLV-metadata?
KLV staat voor Key-Length-Value, een binaire codering die is vastgelegd in SMPTE ST 336. Elk item begint met een sleutel die zegt wat het is, dan een lengte en dan de waarde zelf. In dronevideo bevat KLV gegevens zoals de positie van het platform, de richting van de sensor, het gezichtsveld en een nauwkeurig tijdstempel voor elk moment in de video.
Wat is MISB ST 0601?
MISB ST 0601, de UAS Datalink Local Set, is de meest gebruikte KLV-metadataset voor dronevideo. Hij definieert genummerde tags voor waarden zoals de breedte- en lengtegraad van de sensor, de koers van het platform, het gezichtsveld van de sensor, de coördinaten van het beeldmidden en een nauwkeurig tijdstempel.
Waarom gaat KLV-metadata verloren?
Veel videotools kijken alleen naar de audio- en videosporen. Bij transcoderen, herverpakken of omzetten naar een webformaat laten ze het metadataspoor vallen of raakt de timing verstoord. De video speelt nog af, maar de positie- en sensorgegevens die het beeld bruikbaar maken voor analyse zijn weg.
Kan SignalBox STANAG 4609-feeds routeren zonder KLV te verliezen?
Ja. SignalBox houdt de KLV-metadata bij het beeld wanneer een STANAG 4609-feed wordt gerouteerd en gedistribueerd. Positie-, sensor- en tijdgegevens komen zo samen met de video aan op elke bestemming.